تغيير اجتماعي با فيلمهاي آنسوي آب
آيا سريالهاي قاچاق، كره شمالي را تغيير خواهد داد؟
تاريخ 1396/02/19 ساعت 11:28
مصاحبه با فراريان و تحقيق درباره كره شمالي كمك ميكند تا تصويري از كشوري كه در معرض تغييرات اجتماعي و سياسي است شکل بگیرد.
ترجمه: آینده نگر/ منبع اصلی: نيويورك تايمز
تابستان گذشته، من با يك نوجوان صبحانه ميخوردم كه به تازگي يك دوره فشرده را گذرانده بود كه به فراريان اهل كره شمالي كمك ميكرد تا با زندگي تازه در كره جنوبي انطباق پيدا كنند. او به عنوان يك يتيم فقير در كره شمالي، زمستانهاي بيرحم را با قاچاق فيلم از ميان رودخانه يخزده «تومِن» از سر گذرانده بود. او پول نقد را در داخل جورابهاي ساقبلند زنانه ميگذاشته و آن را به قسمتهاي كمعمق رودخانه پرت ميكرده است. در سوي ديگر رودخانه، همدست چيني او، جورابها را پر از ديويدي و حافظه فلش ميكرده و آنها را به داخل رودخانه ميانداخته و بازميگردانده است.
دولت كره شمالي به داشتن اطلاعات و محتواي رسانهاي خارجي غيرقانوني به ديده جرم عليه دولت نگاه ميكند، با تنبيهاتي كه از اعمال شاقه در زندانهاي سياسي تا مجازات مرگ را در بر دارد. با وجود چنين پيامدهاي شديدي، مردم عادي كره شمالي با سرعت زيادي در حال مصرف كردن محتواهاي رسانهاي خارجي هستند.
اين سريالها، فيلمها و برنامههاي راديويي غيرمجاز در حال كمك به تغيير چگونگي نگاهي است كه مردم كره شمالي به جهان خارج دارند و مهمتر از آن، كمك به تغيير چگونگي زاويه نگاهي است كه آنها به دولت خود دارند. مصاحبه با فراريان و تحقيق درباره كشور روشن ساخته كه بذر شك به رژيم كره شمالي در حال جوانه زدن در سر مردم این کشور است، موجب ايدههاي جديد شده و تفكر مستقلتر را به همراه داشته است. محصولات رسانهاي خارجي به تنهايي كشور را سريعا تغيير نميدهد اما اين روند اميد تغيير سياسي فزاينده را به همراه ميآورد.
در دوران جنگ سرد، امریکا برنامههاي اطلاعاتمحور را كه براي مصرف شهروندان شوروي ساخته شده بود حمايت ميكرد به اين اميد كه فشاري داخلي براي آزادسازي ايجاد كند. ادبيات، برنامههاي راديويي و مجلات ممنوعه داخل بلوك شوروي با كمك مهاجران ضد شوروي به گردش درميآمد.
اين كار به نتيجه رسيد. اين اطلاعات كمك كرد كه مردم ادعاي دولت شوروي را كه ميگفت كمونيسم شكل برتر حكومت است نادرست بدانند. گسترش اطلاعات در كره شمالي ميتواند تاثير مشابهي داشته باشد.
اطلاعات زيرزميني كره شمالي ريشه در قحطي دو دهه پيش دارد كه 800 هزار تا 2 ميليون نفر را كشت. به اين دليل كه سيستم توزيع دولت در برآورده كردن نيازهايش ناتوان بود، مردم كره شمالي به بازارهاي غيررسمي و غيرقانوني روي آوردند. امروزه، تخمين زده شده كه دوسوم جمعيت اين كشور وابسته به صدها بازار خياباني در زمينه غذا و ديگر كالاها، شامل محصولات رسانهاي خارجي، باشند. اينچنين بود كه اين اقتصاد بازار نوظهور ريشه گرفت.
قاچاقچيان انسان، پهپادها، ديويديها، حافظههاي فلش، بالنهاي پرشده از هليوم و اعلاميههاي هوايي همه براي راه يافتن اطلاعات به داخل پادشاهي عزلتنشين مورد استفاده قرار ميگيرند. شبكههاي توزيع به قدري فوقالعاده كار ميكنند كه مردم در بخشي از كره شمالي ميتوانند سريالهاي محبوب كره جنوبي را تنها 24 ساعت بعد از اينكه در سئول روي آنتن رفتند تماشا كنند. كساني كه براي سازمانهاي غيردولتي در امر مديريت فراريان در كره جنوبي كار ميكنند پيامكهايي را از رابطان خود در كره شمالي دريافت ميكنند با تقاضاهاي مشخص براي سريالهاي تلويزيوني و فيلمهاي خارجي.
يك فراري 24 ساله از شهر «موسان» در كره شمالي كه خودش را يك طرفدار متعصب فيلمهاي خارجي توصيف ميكرد وقتي كه در كره شمالي زندگي ميكرد، به من ميگفت كه در كتابهاي درسي ياد گرفته بود كه مردم كره جنوبي به دليل اينكه بسيار فقير هستند لخت و گرسنه اين ور و آن ور ميگردند. اما فيلمهاي كره جنوبي به او نشان داده بود كه معلمهايش باورهاي غلطي را به او درس ميدادهاند. او به من ميگفت: «من به سرعت فهميدم كه كره جنوبي توسعهيافتهتر از كره شمالي است.»
مصاحبه با فراريان و تحقيق درباره كره شمالي كمك ميكند تا تصويري از كشوري كه در معرض تغييرات اجتماعي و سياسي است شکل بگیرد. تعداد بيشتري از مردم كره شمالي درگير فعاليتها و رفتارهاي اجتماعي غيرقانوني ميشوند كه شامل تقليد از روشهاي حرف زدن به سبك اهالي سئول، آرايش كردن موها به سبكي بدون مجوز و پوشيدن لباسهايي الگوگرفته از ستارههاي هنري كره جنوبي ميشود. گزارشهايي وجود دارد كه ميگويد نسل هزاره كره شمالي سعي ميكند مغازلههاي غربي مثل قرار گذاشتن با جنس مخالف را انجام دهد، بعد از اينكه سريالهاي تلويزيوني و فيلمهايي را از كره جنوبي و امريكا نگاه ميكند. محصولاتي فرهنگي كه قواعد اجتماعي محافظهكار كنفوسيوسي درباره ارتباط بين دو جنس را خدشهدار ميكند.
يك فراري 24 ساله ديگر از شهر موسان به من گفت كه مدهاي محبوب در سريالهاي كره جنوبي – گروههاي موسيقي با موهاي بلند، ژاکتهای رنگي، شلوارهاي جين مد روز و حتي بستههاي آرايشي براي فر ششماهه موها- در دكههاي بازار در شهرش قابل دسترس عموم بوده است. دختران در بستههايي كه در بازار ديده ميشده مدلهاي روز و الگوها و مجلات مد ستارههاي كره جنوبي را انتخاب ميكردهاند تا بر اساس آنها مدل موهاي و لباس خود را انتخاب كنند.
تلقيها و طرز فكرهاي سياسي در ميان رهبري كشور هم به نظر ميرسد كه در حال تغيير است. مركز مطالعات استراتژيك و بينالمللي در مطالعه اخير خود دريافته است كه نارضايتي روبهافزايشي در سيستم سياسي به وجود آمده است. بياعتمادي به دولت نيز رو به افزايش است. تعداد روبهرشدي از مردم كره شمالي، به ويژه آنهايي كه طي دوران بعد از قحطي دهه 1990 متولد شدهاند، براي فراهم كردن آذوقه و خواروبار خود به دولت اتكا ندارند. بچهها بيشتر، از مادران خود براي خريد يونيفورم مدرسه پول ميخواهند تا اينكه از كارتهاي كمكهزينه دولتي براي خريد يونيفورم استفاده كنند.
ديگر كشورها بايد به تامين مالي و آموزش بيشتر سازمانهايي كه به وسيله فراريان مديريت ميشوند و برنامههاي راديويي و ويدئويي براي توزيع در كره شمالي تهيه ميكنند بپردازند تا بتوانند از مبارزه اطلاعاتي براي باقي نگه داشتن فشار بر تغيير در داخل اين كشور حمايت كنند. شراكت در شركتهايي كه روشهاي نوآورانه انتشار اطلاعات – مثل تلفنهاي ماهوارهاي و پهپادهاي ارزانقيمت - ابداع ميكنند و سرمايهگذاري در فعاليتهايي مثل روزنامهنگاري براي فراريان ميتواند كميت و كيفيت اطلاعاتي را كه به داخل كره شمالي وارد ميشود افزايش دهد.
كيم هيونگ – كوانگ، استاد دانشگاه سابق كره شمالي در رشته علوم رايانهاي، كه اكنون موسسه «اتحاد روشنفكري كره شمالي» را براي ارسال اطلاعات به داخل كره شمالي مديريت ميكند، به من ميگفت كه ارسال اين اطلاعات مثل اين است كه اهالي كره شمالي بتوانند برنامه راديويي خارجي را در خانههاي خود مثل ديگر كشورها دريافت كنند.
بعد از يك دوره پروپاگاندا به وسيله دولت پيونگيانگ، اينكه مردم اين كشور ميتوانند اطلاعات قابل اعتمادي از خارج از كشور به دست آورند سردرگمكننده و حتي شوكآور است اما در نهايت، او ميگويد: «فكر شما باز شده بدون اينكه بفهميد چطور اين اتفاق رخ داده است.»
آخرین اخبار اتاق بازرگانی ، صنایع ، معادن و کشاورزی تهران