گوردون مور؛ پیشگوی میلیاردر و موسس کمپانی اینتل

تاريخ 1395/05/31 ساعت 10:56

مدارهای مجتمع منجر به شگفتی‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بزرگی همچون رایانه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی خانگی - یا دست‌‌کم، پایانه‌های متصل به یک رایانه‌ مرکزی – کنترل‌های خودکار برای اتومبیل‌ها و تجهیزات ارتباطی قابل حمل شخصی خواهند شد.

 

گوردون مور (Gordon E. Moore) در سال 1929 در سان‌فرانسیسكو متولد شد. پدرش قاضی و مادرش خانـه دار بود. از كودكی به شیمی علاقه‌مند بود و تصمیم داشت شیمی‌دان شود. به همین جهت تحصیلات دانشگاهی‌اش را در این رشته به پایان برد و در سال 1950 از دانشگاه بركلی دكترا گرفت. اما ظاهراً وقایع به سمتی سیر مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌كرد كه او به وادی ناشناخته‌ای به نام «نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی» گام نهد و البته خیلی زود با آن خو كند و حتی گام‌هایی بردارد كه در جهت‌گیری مسیر تاریخی این فناوری تعیین‌كننده بوده است. پس از فراغت از تحصیل، مدتی در آزمایشگاه دانشگاه جان‌ ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پكینز مشغول به كار شد. اما این كار به‌هیچ وجه با روحیه موثربودن و كارایی و كارآفرینی او سر سازگاری نداشت؛ انتشار مقالاتی از سوی آزمایشگاه كه طبق محاسبه خود او هزینه هر كلمه آن 6 دلار تمام مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شد و معلوم نبود كسی نیز آنها را بخواند. بنابراین به دنبال كار جدید، طی ملاقاتی با ویلیام شاكلی، مخترع ترانزیستور جذب او شد و با كار در آزمایشگاه‌های «بل» به حوزه صنعت نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی قدم گذاشت و در آنجا با باب نویز آشنا شد.

پس از دو سال كه جهت كار به نظر او و برخی دوستانش عوض شده بود آنجا را ترك و شركت Fairchild را در زمینه نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی تاسیس كرد. با تغییراتی كه در آن شركت نیز پدید آمد، به همراه باب نویز شركت را رها كردند تا بتوانند كار بدیعی در زمینه نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی‌ها شروع كنند و بدین ترتیب ایده تاسیس شركت «اینتل»شكل گرفت و آنها در سال 1971 آن را به ثبت رساندند.اساس كسب‌وكار در شركت، تولیـد تراشه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی «حافظه» برای رایانه بود اما در بحران نفتی سال 1973 و بحران اقتصادی سال 1984، شركت با تلاطم‌های مرگباری مواجه شد كه با درایت او و مدیرعامل فعلی شركت، اندی گرو به‌خوبی آن را پشت سر گذاشت. مور در سال 1963 طی مصاحبه‌ای با اندی گرو او را استخدام كرد.

به گفته خود او مهم‌ترین چالشی كه با آن مواجه بوده تصمیم‌گیری در تغییر روند فعالیت شركت از تولید تراشه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی حافظه به تولید «ریزپردازنده» بوده است، تغییری كه سبب شد اینتل در مسیر جدید رشد موفقیت‌آمیزی داشته باشد و اكنون به قطب مطرح تولید ریزپردازنده در دنیا تبدیل شود.پیش‌بینی او در سال 1965 در مورد دو برابر شدن شمار ترانزیستورهای به‌کاررفته در یک تراشه در هر سال و به بیان دیگر، دو برابر شدن قدرت تراشه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، «قانون مور»، نام گرفته است. او ده سال پس از آن، با توجه به دگرگونی‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی پدیدآمده در فناوری نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی‌ها، آن قانون را به‌روز کرد و به دوبرابرشدن قدرت تراشه‌ها در هر دو سال نظر داد.بی‌شک، گزینش هوشمندانه و به خدمت گرفتن و تربیت جانشینی همچون اندی گرو، مدیرعامل کنونی شرکت، برای جای داشتن نام او به عنوان یک مدیر کامیاب در ميان «معماران دوران دیجیتال» کافی است.

قانون مور و آینده‌ صنعت کامپیوتر

در دنیای نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی‌ها و مدارهای میکروالکترونیک، قانونی وجود دارد به نام قانون مور (Moore's Law) که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.نزدیک به چهل سال پیش، گوردون مور که مدیر یک بنیاد پژوهشی بود، به مناسبت سالگرد انتشار گاهنامه‌ Electronics، مقاله‌ای درباره ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آینده‌ صنعت نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی‌ها نوشت. در این نوشتار، به این نکته توجه شده بود که طی سال‌های گذشته، میزان پیچیدگی مدارهای میکروالکترونیک، هر سال دو برابر شده است. معیار اندازه‌گیری این پیچیدگی نیز شمار ترانزیستورها در واحد سطح بود. بدین معنی که هر سال ICهایی به بازار مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آمدند که شمار ترانزیستورهای آنها در واحد سطح، دو برابر سال گذشته بود. در هنگام چاپ این نوشتار، تنها شش سال از ساخت نخستین چیپ الکترونیکی گذشته بود.

این روند کمابیش در سال‌های پس از آن نیز ادامه داشت، تا آنجا که سنجه‌ای برای پیش‌بینی آینده صنعت میکروالکترونیک شد و کم‌کم نام قانون به خود گرفت. به‌مرور زمان، آن عدد دو برابر برای هر سال، دستخوش دگرگونی شد و به دو برابر برای هر هجده ماه رسید.این دو برابر شدن شمار ترانزیستورها (خواه در یک سال باشد خواه در هجده ماه) به معنای این است که ابعاد ترانزیستورها در حال نیم شدن است و با شتاب به جایی خواهیم رسید که محدودیت‌های فیزیکی، اجازه‌ این نیم شدن ابعاد را نخواهند داد. این یعنی نزدیک شدن به پایان قانون مور، هرچند شاید این قانون تا حدود ده سال دیگر همچنان باارزش بماند.

گوردن مور در آن نوشتار آورده است:«مدارهای مجتمع منجر به شگفتی‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بزرگی همچون رایانه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی خانگی - یا دست‌‌کم، پایانه‌های متصل به یک رایانه‌ مرکزی – کنترل‌های خودکار برای اتومبیل‌ها و تجهیزات ارتباطی قابل حمل شخصی خواهند شد.»

او با بررسی آینده‌ صنعت، چنین پیش‌بینی کرد که هزینه‌های کاهش‌یافته یکی از جذابیت‌های الکترونیک مجتمع است و این روند همچنان ادامه پیدا خواهد کرد، تا آنجا که تکنولوژی به سوی فرآوری توابع مداری بزرگ‌تر و بزرگ‌تر، بر روی تنها یک لایه‌ نیمه‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دی حرکت کند. برای مدارات ساده، بهای هر قطعه کمابیش نسبت عکس با شمار قطعات خواهد داشت.این قانون به هدف و سنجه‌ غیررسمی بسیاری از سازندگان چیپ در چند دهه ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنونی تبدیل شده و هم‌اکنون، نقش طرحی راهبردی را برای دانشمندان دانش کامپیوتر و شرکت‌های سازنده‌ تجهیزات الکترونیکی ایفا می‌کند.گوردون مور، بنیان‌گذار شرکت اینتل و کسی که به دلیل ارائه‌ قانون پرآوازه‌ خود، به یکی از نمادهای دره سیلیکون مبدل شده، به‌تازگي ارزشمندترین نشان سربلندی انجمن مهندسان برق و الکترونیک را دریافت کرد.این انجمن در بیانیه‌ای آورده است که این نشان به دلیل دستاوردهای ارزشمند در تعریف قوانین پردازش‌های مدارات یکپارچه و نقش کارساز در گسترش حافظه‌های MOS، کامپیوترهای ریزپردازنده و صنعت نیمه‌رساناها به وی داده شده است.